Powrót

Dolina Kościeliska

Kiry

Dolina Kościeliska jest drugą co do wielkości doliną po polskiej stronie Tatr Zachodnich (po Dolinie Chochołowskiej), ma 9 km długości i ok. 27 km szerokości, co daje powierzchnię 35 km2. Jest tzw. doliną walną, czyli taką, która rozpościera się od podnóża Tatr aż po ich grzbiet.

dolina kościeliska

Wakacje, urlop, "długi weekend" - wszystkie polskie drogi prowadzą do Zakopanego. W rzeczywistości jednak, wprost do stolicy polskich Tatr prowadzi jedna - główna droga i choć już dobrej jakości, to jednak najczęściej nieznośnie zakorkowana. Gdy jednak wybraliśmy się z całą rodziną do Zakopanego, przebrnęliśmy zwężenia, korki i "wahadła" na Zakopiance, warto dobrze wykorzystać nasz pobyt, by wspomnieniem nie były jedynie tłumy na Krupówkach czy drodze do Morskiego Oka.

Spacer Kościeliską

Świetnym celem rodzinnych wycieczek będą niewątpliwie urocze tatrzańskie doliny, w szczególności Kościeliska, Chochołowska czy Białej Wody. Miejsca te, choć też bywają oblegane, to jednak tłum turystów wydaje się być tam znacznie mniej męczący niż w samym mieście.

Na rodzinną wycieczkę warto polecić wędrówkę dnem Doliny Kościeliskiej, którą rozpoczynamy w Kirach. Wejście do doliny jest bardzo dobrze oznakowane, wchodząc jesteśmy zobowiązni zakupić bilet wstępu do Tatrzańskiego Parku Narodowego. Już na początku naszej wycieczki zostaniemy niechybnie zaczepieni przez górali, którzy zaproponują nam alternatywny sposób poznawania uroków Doliny Kościeliskiej, czyli skorzystanie z dorożki konnej (zimą sań). Te pojazdy są jedynymi uprawnionymi do poruszania się w obrębie doliny. Dojechać w ten sposób możemy aż do Polany Pisanej. Jednak spacer Kościeliską jest na tyle przyjemny i niemęczący, że nawet najmłodsi wędrowcy z satysfakcją pokonają tą trasę turystyczną.

dolina kościeliska

Szlak Doliny Kościeliskiej niemal na całej swej długości wiedzie szeroką drogą, jedynie w kilku miejscach ściany skalne zbliżają się do siebie tworząc dość ciasne wąwozy. Przewężenia te noszą miano bram. Na swej drodze wzdłuż doliny przejdziemy przez Bramę Kantaka, Kraszewskiego, a także przepiękny Wąwóz Kraków.

dolina kościeliskaPrzez dolną część doliny przepływa urokliwy, rwący Potok Kościeliski, a górną tworzą krystaliczne skały o zbójnickich kształtach i nazwach. Część środkowa i dolna zbudowana jest ze skał osadowych, głównie podatnych na wietrzenie i erozję wapieni. W ich kształtowaniu znaczącą rolę odegrał Kościeliski Potok oraz płynące szczelinami we wnętrzu skał wody podziemne. Efektem ich działalności są skały o fantastycznych kształtach, strome ściany, okna skalne czy liczne jaskinie: Jaskinia Mroźna, Smocza Jama, Jaskinia Mylna, Jaskinia Raptawicka i Jaskinia Obłazkowa. Część z nich jest dostępna dla zwiedzających.

Liczne drewniane mostki, które przechodzi turysta podczas spaceru doliną, sprawiają urokliwe wrażenie i bez wątpienia urozmaicają krajobraz. Niemal płaska droga wiodąca dnem doliny prowadzi do Polany Pisanej. To dobre miejsce na krótki odpoczynek i posiłek, gdyż dalsza droga wymaga już nieco więcej wysiłku i ostrzejszych podejść pod górę. Cel naszej wędrówki, wieńczący wycieczkę Doliną Kościeliską, to Hala Ornak (1108 m n.p.m.), gdzie znajduje się jedno z najpopularniejszych tatrzańskich schronisk, powstałe w latach 1946-1947. Warto spędzić tu więcej czasu, nie tylko ze względu na odpoczynek, ale także panoramę szczytów Tatr Zachodnich, z najwyższym spośród nich - Bystrą (2248 m n.p.m.).

Wielu turystów wędrujących Doliną Kościeliską, przed dotarciem na Halę Ornak, zbacza na czarny szlak wiodący do Smreczyńskiego Stawu (1126 m n.p.m.) o maksymalnej głębokości 5,3. Otoczony lasem, ponad którym wystają wierzchołki tatrzańskich szczytów, sprawia bajkowe wrażenie.

dolina kościeliska

Hala Ornak jest miejscem wypadowym do dalszych wędrówek. Liczne odgałęzienia Doliny Kościeliskiej prowadzą m.in. do Doliny Miętusiej i dalej na Miętusi Przysłop (1189 m), Doliny Tomanowej, wiodącej na piękną Tomanową Przełęcz (1685 m) dalej na Ciemniak (Czerwone Wierchy) oraz do Doliny Pyszniańskiej.

Z przeszłości Doliny Koscieliskiej

Jedna z najpopularniejszych tatrzańskich dolin znana jest także ze swej ciekawj historii, a także wielu legend i niewyjaśnionych zagadek. Dolina Kościeliska związana była z przemysłem wydobywczym i hutniczym. Z pocz. XVI w. zaczęto wydobywać tu srebro i miedź, a od XVIII rudy żelaza. Właśnie z tego względu znalazło się w niej miejsce na karczmę, kuźnie, chaty dla robotników, czy wreszcie kościółek. Kościeliską hutę zamknieto w 1841r., ale górnictwo działało tu dłużej. Wydobywaną rudę żelaza przerabiała huta w Kuźnicach.

Wśród górali krążą też legendy o poszukiwaczach skarbów, kupcach i przemytnikach, szmuglujących tędy towary z Polski na Słowację, a przekazy o krwawych morderstwach i rabunkach tak mocno podziałały na wyobraźnię miejscowych, że znalazły swój wyraz w nazwach skał leżących na terenie doliny: Zbójnicka Turnia, Zbójnickie Okna, Zbójnicki Stół.

dolina kościeliskaInformacje praktyczne o dolinie

Do Doliny Kościeliskiej (miejscowość Kiry – początek szlaku) można dojechać komunikacją miejską z Zakopanego lub skorzystać z usług prywatnych przewoźników.

Dojazd własnym samochodem do Kirów (wejście do Doliny Kościeliskiej) powoduje konieczność pozostawienia pojazdu na płatnym parkingu tuż przed wejściem.

Wejście do Tatrzańskiego Parku Narodowego jest płatne. Jednodniowy bilet normalny kosztuje 4 zł, natomiast ulgowy 2 zł i przysługuje uczniom, studentom, emerytom i osobom niepełnosprawnym.

Źródła:

www.izakopane.eu/index.php/na-spacer-dolina-koscieliskawww.przewodnik.onet.pl/polska/tatry/ciekawe-miejsca
Maciej Pinkwart, Zakopane w 3 dni, wyd. Sport i Turystyka - MUZA SA, Wa-wa 2004

Fot. A. Kosierkiewicz

Anna Kosierkiewcz

Gdzie:

  • Kiry